عوامل خطر بیماریهای قلبی و عروقی

عوامل خطر رفتار یا وضعیتهایی هستند که احتمال ابتلای یک بیماری را افزایش می دهند که عوامل خطر بیماریهای قلبی عروقی شامل عوامل خطر ارثی( ژنتیکی) و عوامل خطر اکتسابی هستند.

* عوامل خطر ارثی: فرد با آنها به دنیا می آید و قابل تغییر نیستند با این حال با تغییر شیوه زندگی و مراقبتهای بهداشتی از میزان تاثیر آن می توان کم کرد.

* عوامل خطر اکتسابی: این عوامل به نوع فعالیتها و رفتارهایی که در زندگی انتخاب می کنیم و انجام می دهیم بستگی دارند و با تغییر شیوه زندگی و مراقبتهای پزشکی این عوامل قابل حذف یا کنترل هستند

عوامل خطر قابل اصلاح و غیر قابل اصلاح کدامند؟

افراد در معرض عوامل خطر غیر قابل اصلاح:

• افرادی که دارای سابقه خانوادگی هستند( به ویژه وجود سابقه سکته قلبی در پدر یا برادر قبل از 55 سالگی و یا مادر یا خواهر قبل از 65 سالگی)


• افرادی که حداقل یکی از افراد درجه یک خانواده( پدر، مادر، خواهر و برادر) آن ها بیماری فشارخون بالا دارند.


• افرادی که حداقل یکی از اعضای درجه یک خانواده آن ها اختلالات چربی خون شامل کلسترول، LDL  بالا و HDL پایین دارند.


• افرادی که حداقل یکی از اعضای درجه یک خانواده آن ها مبتلا به دیابت نوع 2 باشد.


• سالمندان 60 سال و بالاتر


• زنان بعد از سن یائسگی

افراد در معرض عوامل خطر قابل اصلاح:

افرادی که دخانیات( سیگار، قلیان، پیپ، چپق و ...) مصرف می کنند.

افرادی که اضافه وزن و چاقی دارند.

افرادی که تحت فشارهای روانی( استرس) هستند.

افراد با فعالیت بدنی ناکافی و تغذیه نامناسب

مردان با HDL (چربی خوب) کمتر از 40 و زنان با HDL کمتر از 50 میلی گرم در دسی لیتر( بدون سابقه فامیلی در افراد درجه یک خانواده)

راههای پیشگیری از بیماریهای قلبی و عروقی

تغذیه مناسب

بطور کلی مواد غذایی به 6 گروه تقسیم می شوند:

گروه نان و غلات: از نان سبوسدار استفاده کنیم.

گروه سبزیها

گروه میوه ها

گروه گوشت و جانشین های آن گرو

روغن ها و چربیها

استفاده از نان سبوسدار، حبوبات، غلات و میوه جات که حاوی فیبر زیادی هستند در سلامتی قلب و عروق نقش مهمی دارد و گوشت سفید علی الخصوص ماهی، بلدرچین و بوقلمون برای بدن سودمندتر است در صورت استفاده از مرغ و ماهی پوست آن را بکنیم. غذاهای بخارپز- آب پز و کبابی بر غذاهای سرخ کردنی ارجحیت دارند. نمکدان را از سفره حذف و از مصرف نمک اضافی پرهیز کنیم.استفاده از طعم دهنده ها مثل آبغوره و یا ادویه جات و آبلیمو بسیار مناسب است. از مصرف چرب، شیرین، شور و کنسرو شده و فست فودها خودداری کنیم. از انواع روغن مایع مثل روغن کلزا، کنجد و زیتون بیشتر استفاده کنیم و مصرف روغن های جامد را محدود کنیم.

عدم استفاده دخانیات

استعمال دخانیات روند تنگ شدن عروق را تسریع می کند و بیماری های قلبی عروقی، سکته های مغزی، بیماریهای تنفسی دیر یا زود در افراد سیگاری و افرادی که با آنها زندگی می کنند اتفاق می افتد.

فعالیت بدنی کافی:

فعالیت بدنی مناسب و ورزش از دو طریق اثرات مفید و مثبت خود را در بدن اعمال می کند از یک طرف سبب تقویت عضله قلب می شود که در نتیجه ضربات قوی تر و منظم تر و افزایش گنجایش قلب را سبب شده که در نتیجه موجب ادامه حیات و زندگی می گردد

از طرفی دیگر فعالیت بدنی مناسب موجب تقویت سایر عضلات بدن شده و با گشاد کردن عروق و افزایش جریان خون و تعداد ضربان قلب مانع از تنگی عروق در اثر رسوب چربی داخل رگها می شود.

تمدد اعصاب:

با انجام یوگا و کشش عضلانی و تنفس عمیق به مقابله با شرایط استرس زا بروید.

کنترل فشارهای روانی و استرس:

اضطراب و فشارهای روحی و روانی سبب تنگی عروق قلب می شود. وقتی در معرض استرس قرار می گیرید تغییراتی در بدن رخ می دهدکه از جمله آنها افزایش فشارخون و تعداد ضربان قلب است. برای مدیریت فشار روانی لارم است علت آن را پیدا کنید و راه حل مناسب برای مقابله با آن بیابید.

کنترل فشارخون:

ارتباط نزدیک فشارخون با بیماریهای قلبی و عروقی کاملا ثابت شده است و هر چه میزان فشارخون بیشتر باشد احتمال بروز سکته قلبی، نارسایی قلبی، سکته مغزی و بیماری کلیوی بیشتر است.

کنترل قند خون:

با کنترل قند خون  از بروز دیابت پیشگیری و یا در صورت ابتلا، آنرا کنترل کنید، افزایش قند خون و ابتلا به دیابت زمینه ای برای بروز و تشدید بیماریهای قلبی عروقی می باشند.

کنترل وزن:

افزایش وزن و چاقی خطر بیماریهای عروق کرونر قلب، سکته مغزی، دیابت نوع 2، مشکلات استخوانی- مفصلی و بسیاری از سرطانها را افزایش می دهد. با تغذیه مناسب و فعالیت بدنی متناسب با سن، جنس و قد خود وزن متناسب داشته باشیم. در صورت لزوم و ابتلا به بیماری خاص  از مشاوره پزشک یا متخصص تغذیه استفاده کنیم.